- Podróże do UE
STUDENCI
Po 1 maja 2004 roku obywatele polscy zyskali możliwość podejmowania studiów w krajach UE na zmienionych zasadach. Od tej chwili zniesiono obowiązek uzyskania przed wjazdem wizy studenckiej. Po podjęciu studiów (immatrykulacji) w wybranym kraju, konieczne jest zalegalizowanie pobytu poprzez uzyskanie karty stałego pobytu lub rejestrację na szczeblu kompetentnych władz - w zależności od obowiązujących w danym kraju przepisów. Warunkiem koniecznym do legalizacji pobytu jest poświadczenie przez uczelnię faktu bycia jej studentem, posiadanie ważnego ubezpieczenia oraz uwiarygodnienia posiadania wystarczających środków finansowych (powyżej minimum socjalnego danego kraju). Zezwolenie na pobyt jest wystawiane na czas trwania nauki (zazwyczaj na okres jednego roku i corocznie przedłużane). Studenci z krajów członkowskich UE mają prawo do podjęcia pracy zarobkowej w wymiarze określonym przez ustawodawstwo krajowe. Zezwolenia na pobyt oraz pozwolenia na pracę otrzymują także członkowie najbliższej rodziny (w przypadku studentów za najbliższą rodzinę uważa się dzieci oraz małżonka). Za działalność zarobkową są uważane zazwyczaj również płatne praktyki oraz wolontariat. Osoba, która zakończyła studia i podjęła praktyki bezpłatne, traktowana jest jako niezatrudniona i jest zobowiązana do udokumentowania posiadania wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania.
Podstawowym warunkiem przyjęcia na uczelnię na terytorium Unii jest świadectwo ukończenia szkoły średniej drugiego stopnia- odpowiednik polskiej matury. Świadectwo musi zostać przetłumaczone (zazwyczaj przez tłumacza przysięgłego, w zależności od wymagań uczelni) na język kraju, w którym mieści się uczelnia. Polska matura otwiera więc drogę na studia, choć w większości krajów UE wprowadza się dodatkowo wymogi rekrutacyjne, np. egzaminy wstępne, rozmowy kwalifikacyjne, konkurs albo wymóg przedstawienia wykazu innych osiągnięć. Jednym z kryteriów przyjęcia na studia może być znajomość języka, w którym będą prowadzone zajęcia (na Litwie egzamin z języka litewskiego jest obowiązkowy). Dlatego o szczegółowe kryteria przyjęć należy pytać na wybranej uczelni. Generalna zasada mówi, że uczniowie i studenci z państw UE mają na jej terytorium prawo do równego traktowania. Oznacza to, że jeżeli w danym kraju ewentualną opłatę za szkołę pokrywa państwo, to będzie ono płacić także za ucznia czy studenta przyjeżdżającego z innego kraju UE. W niektórych krajach (np. w Grecji, Danii, Szwecji) zapewniony jest bezpłatny dostęp do szkolnictwa wyższego; państwo ponosi koszty kształcenia młodzieży. Także w Niemczech (w tym kraju UE uczy się najwięcej Polaków) studiowanie na państwowych uniwersytetach jest w zasadzie bezpłatne, uiszczać trzeba tylko niewielkie semestralne opłaty administracyjne. Podobna zasada obowiązuje we Francji - na państwowych uniwersytetach płaci się tylko wpisowe.
Polskiego studenta obowiązywać będą takie same opłaty za studia, prawo do stypendiów naukowych czy do opieki medycznej, a nawet zniżki na transport, jak studentów miejscowych. Pobyt studenta nie może być jednak obciążający dla systemu socjalnego państwa przyjmującego, np. student nie jest uprawniony do stypendium socjalnego, chyba że przynajmniej jedno z rodziców pracuje w danym państwie (stypendia przyznawane są jedynie w ściśle określonych i nielicznych przypadkach, np. w Finlandii gdy studia związane są z praca, wolontariatem, gdy rodzice legalnie pracują w Finlandii), czy dofinansowania kosztów wynajęcia na okres studiów mieszkania, co nie wyklucza jednak możliwości udzielenia przez poszczególne państwa pomocy finansowej w różnych formach. Nadal będą funkcjonować programy stypendialne typu Erasmus czy Leonardo da Vinci. Po 1 maja polscy studenci mogą wyjeżdżać do wszystkich krajów objętych Erasmusem, czyli ogółem 29, a nie tylko do krajów piętnastki. Z wymianą studentów łączy się Europejski System Transferu Punktów. Gdy student przemieszcza się do innej uczelni, cały czas pozostaje studentem swojej uczelni macierzystej. Każdej jednostce dydaktycznej (semestr, rok) jest przypisana liczba punktów, która jest odzwierciedleniem czasu pracy, jaki student włożył w zaliczenie danego przedmiotu. System ECTS obowiązuje lub jest wprowadzany na ponad 120 uczelniach w Polsce.
Od 1 maja 2004 r. kwalifikacje obywateli polskich uznawane są na zasadach obowiązujących w UE, tzn:
- w celu podjęcia pracy uznaje pracodawca;
- w celu podjęcia pracy w zawodzie regulowanym (czyli zawodzie, którego podjęcie lub wykonywanie jest uzależnione od spełnienia określonych wymogów określonych w przepisach prawnych danego państwa członkowskiego, przy czym każde państwo posiada własną listę zawodów regulowanych) na podstawie tzw. dyrektyw ogólnych (89/48/EWG, 92/51/EWG, 99/42/WE) lub dyrektyw sektorowych (w przypadku zawodów: lekarza, lekarza stomatologa, lekarza weterynarii, pielęgniarki, położnej, farmaceuty, architekta)
- dla celów akademickich (dalszego kształcenia się) regulowane prawem wewnętrznym praw członkowskich:
poszczególne państwa określają zasady uznawalności świadectw i dyplomów. Dla obywateli polskich automatycznie w przypadku Niemiec i Austrii zgodnie z zawartymi umowami bilateralnymi (dodatkowe informacje: www.buwiwm.edu.pl)
Informacje o instytucjach zajmujących się uznawaniem zagranicznych dokumentów potwierdzających wykształcenie dostępne są na stronie: www.enic-naric.net
Polscy studenci i uczniowie mogą wyjeżdżać do krajów UE w charakterze Au-pair, na zasadzie zatrudniania stażystów, pracowników gości, dla podnoszenia kwalifikacji zawodowych i językowych, w ramach zatrudnienia sezonowego, praktyk studenckich, prac wakacyjnych. Warunki ww. programów regulowane są umowami bilateralnymi (np. Polska podpisała taką umowę z Niemcami); bliższe informacje można uzyskać w polskich urzędach konsularnych w RFN.
Pożyteczne adresy i telefony:
Finlandia pomoc w nawiązaniu kontaktu z uczelniami fińskimi:
Centre for International Mobility
P.O.Box 343 (Hakaniemenkatu 2)
Fin 00531 Helsinki, Finland
Tel. +358 9 7747 7033
Fax: +358 9 7747 7064
e-mail: cimoinfo@cimo.fi
Hiszpania w sprawie stypendiów i pomocy dla studentów:
Ministerstwo Edukacji, Kultury i Sportu Dyrekcja Generalna ds. Uniwersytetów
C/ Serrano,150
28071 Madrid
tel. +91 550 54 00
Ministerstwo Spraw Zagranicznych Dyrekcja Generalna ds. Stosunków Kulturalnych i Naukowych
Avda. Reyes Catolicos, 4
28040 Madrid
tel. +91 583 81 41
Niemcy - zatrudnienie stażystów, pracowników gości, dla podnoszenia kwalifikacji zawodowych i językowych, zatrudnienie sezonowe, praktyki studenckie, prace wakacyjne
ZAV Zentralstelle für Arbeitsvermittlung
Internationale Arbeitsvermittlung 241.10/11
53107 Bonn
tel. +49 228 713 13 26
fax: +49 228 713 11 66
e-mail: Bonn-ZAV.osteuropa@arbeitsamt.de
ZIHOGA - branża hotelarsko gastronomiczna
(Zentrale und Internationale Management- und Fachvermittlung für Hotel- und Gaststättenpersonal)
53107 Bonn
tel. +49-228 713 12 37 lub 12 73 pracownicy recepcji, administracji, sprzedaży, służby hotelowej
tel. +49 228 713 12 25 lub 12 81 pracownicy kuchenni
tel. +49 228 71314 06 lub 10 72 personel sprzątający
fax: +49-228 713 12 22
e-mail: Bonn-ZAV.zihoga@arbeitsamt.de
Wielka Brytania
HERO (Higher Education and Research Opportunities in the UK)
Room 204, 2nd Floor
Technopole, Kings Manor
Newcastle upon Tyne, NE1 6PA
tel. +191 227 3549
fax: +191 227 4768
Department of Education and Skills, European Team, Student Support Division (wsparcie finansowe dla studentów)
www.dfes.gov.uk/studentsupport
Informacje o stypendiach i grantach
Uznawalność dyplomów
Uwaga:
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny. Każde z państw członkowskich UE dysponuje suwerennym prawem wprowadzenia zmian do opisanych poniżej przepisów w każdym momencie, toteż Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie gwarantuje, iż poniższe informacje są zawsze kompletne i odpowiadające najnowszemu stanowi prawnemu.
Źródło: Ministerstwo Spraw Zagranicznych www.msz.gov.pl
Opracowanie: Bilety Lotnicze AirOnline
Stan na dzień 17 lutego 2005 r.
